Scope 3 ทั้ง 15 หมวด — องค์กรควรเริ่มเก็บจากหมวดไหน

Scope 3 คือการปล่อยทางอ้อมอื่น ๆ ตลอดห่วงโซ่คุณค่า — ตั้งแต่วัตถุดิบที่ซื้อ การขนส่ง การเดินทางพนักงาน ไปจนถึงการจัดการซากผลิตภัณฑ์ GHG Protocol แบ่งเป็น 15 หมวด และมักเป็นสัดส่วนใหญ่ที่สุดของฟุตพริ้นท์ทั้งองค์กร

อย่าพยายามเก็บครบ 15 หมวดตั้งแต่ปีแรก

หลักการที่มาตรฐานแนะนำคือ materiality — ประเมินก่อนว่าหมวดไหน "มีนัยสำคัญ" กับธุรกิจของเรา โรงงานผลิตมักหนักที่หมวด 1 (สินค้าและบริการที่ซื้อ) และหมวด 4/9 (ขนส่งขาเข้า-ขาออก) ส่วนธุรกิจบริการมักหนักที่หมวด 6 (เดินทางเพื่อธุรกิจ) และหมวด 7 (การเดินทางของพนักงาน)

ลำดับที่ใช้ได้จริง

1. ปีแรก: เก็บ Scope 1–2 ให้แน่น + ประเมิน materiality ของ Scope 3
2. ปีที่สอง: เริ่ม 3–4 หมวดที่ใหญ่และมีข้อมูลอยู่แล้ว เช่น การเดินทางพนักงาน (ข้อมูล HR) ขนส่ง (ข้อมูลจัดซื้อ)
3. ปีถัดไป: ขยายเป็นหมวดที่ต้องขอข้อมูลจากคู่ค้า

ใน GCarbon

ระบบครอบคลุมทั้ง 15 หมวดของ Scope 3 มีโมเดลคำนวณเฉพาะทาง เช่น การเดินทางของพนักงาน (แยกโหมดเดินทาง) และกระดาษต่อหัว พร้อมแดชบอร์ดที่ชี้ว่าหมวดใดคิดเป็นสัดส่วนเท่าไหร่ — ช่วยจัดลำดับความสำคัญด้วยข้อมูลจริง

เครื่องมือประเมิน materiality อย่างเร็ว

เริ่มจาก spend-based screening — ใช้มูลค่าใช้จ่ายแต่ละประเภทคูณ EF เฉลี่ยของอุตสาหกรรม เพื่อประมาณว่าหมวดไหนน่าจะใหญ่ วิธีนี้ความแม่นต่ำแต่เร็วพอสำหรับจัดลำดับ จากนั้นค่อยลงลึกเก็บข้อมูลจริง (activity-based) เฉพาะหมวดที่ติดอันดับ — มาตรฐานยอมรับการผสมสองวิธีนี้ ตราบใดที่เปิดเผยชัดว่าหมวดไหนใช้วิธีไหน

การขอข้อมูลจากคู่ค้าให้ได้ผล

หมวดที่ต้องพึ่งคู่ค้า (เช่น purchased goods) ควรเริ่มจากซัพพลายเออร์รายใหญ่ 10-20 รายแรกที่ครอบคลุมมูลค่าซื้อส่วนใหญ่ ส่งเทมเพลตที่กรอกง่ายและถามเฉพาะที่จำเป็น — คู่ค้าที่มี CFO ของตัวเองแล้วให้ข้อมูล allocation ได้เลย ส่วนรายที่ยังไม่มี การถามถึงชนิดพลังงานและปริมาณการผลิตก็เพียงพอสำหรับประมาณการที่ดีกว่าค่าเฉลี่ยอุตสาหกรรม